İranlı sözcü Rızai'den atom bombası imalı açıklama

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rızai, ülkesine yönelik olası bir yeni saldırı durumunda uranyum zenginleştirme oranını nükleer silah yapımı için gerekli olan yüzde 90 seviyesine çıkarabileceklerini duyurdu. ABD ve İsrail ile gerilimin zirve yaptığı 12 Mayıs 2026 tarihinde gelen bu açıklama, nükleer savaş senaryolarını yeniden dünya gündemine taşıdı.

Küresel siyasetin nükleer bir eşiğe dayandığı kritik günlerden geçiliyor. İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rızai’nin son açıklamaları, nükleer silah üretimi için teknik olarak "geri dönülemez nokta" kabul edilen yüzde 90 zenginleştirme seviyesini telaffuz etmesiyle tüm dünyada alarm zillerinin çalmasına neden oldu. Halihazırda uranyumu yüzde 60 oranında zenginleştiren ve nükleer silah üretimine teknik olarak en yakın eşikte duran İran, dışarıdan gelecek askeri bir müdahaleye nükleer kapasitesini tam güce çıkararak yanıt vereceğini duyurdu. 12 Mayıs 2026 itibarıyla paylaşılan bu tehditkar mesaj, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ve Batılı güçler tarafından "ciddi endişe verici bir tırmanış" olarak nitelendiriliyor. Washington ve Tel Aviv hattında operasyon hazırlıklarının konuşulduğu bir dönemde gelen bu çıkış, İran'ın nükleer programını bir savunma kalkanı olarak kullanma stratejisinde son aşamaya geçtiğini gösteriyor.

İBRAHİM RIZAI: "PARLAMENTODA YÜZDE 90 SEVİYESİNİ DEĞERLENDİRECEĞİZ"

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rızai, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, ülkenin savunma doktrininde köklü bir değişikliğin sinyalini verdi. Rızai, "Yeni bir saldırı durumunda İran’ın seçeneklerinden biri yüzde 90 zenginleştirme olabilir. Bunu parlamentoda değerlendireceğiz" ifadelerini kullanarak topu yasama organına attı. Bu açıklama, sadece bir sözcünün beyanı değil, İran nükleer politikasının yasal bir zemine oturtularak "silah seviyesine" yükseltilmesi ihtimalini ortaya koyuyor. Özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki askeri hareketlilik ve bölgedeki üslerin hedef alınma riski, Tahran'ı bu radikal karara yaklaştırıyor.

YÜZDE 90 EŞİĞİ NE ANLAMA GELİYOR? SİLAH SINIFI URANYUM TEHLİKESİ

Nükleer fizik uzmanlarına ve uluslararası güvenlik analizlerine göre, uranyumun yüzde 90 oranında zenginleştirilmesi, "silah sınıfı" (weapon-grade) seviyesine ulaşılması demek. Bu oran, atom bombası üretmek için gerekli olan temel hammaddenin artık hazır olduğu anlamına geliyor. İran, şimdiye kadar nükleer programının sivil ve barışçıl amaçlı olduğunu savunsa da, yüzde 60 seviyesinden yüzde 90'a geçişin teknik olarak çok kısa sürede gerçekleşebileceği biliniyor. UAEA Başkanı Rafael Grossi, daha önceki raporlarında İran’ın nükleer silaha sahip olmayan ülkeler arasında bu denli yüksek seviyeli üretim yapan tek ülke olduğunu vurgulayarak tehlikenin boyutuna dikkat çekmişti.

ABD VE İSRAİL İLE GERİLİM KIRILMA NOKTASINDA

Washington yönetimi, uzun süredir İran’ın nükleer tesislerine yönelik denetimlerin artırılmasını ve zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen durdurulmasını talep ediyor. Ancak Tahran, uranyum zenginleştirmeyi egemenlik hakkı ve "kırmızı çizgi" olarak tanımlıyor. İsrail tarafında ise nükleer bir İran’ın varoluşsal bir tehdit olduğu vurgulanarak, gerekirse askeri operasyon seçeneğinin masada olduğu sıkça dile getiriliyor. Son aylarda Akdeniz ve Basra Körfezi'nde artan tatbikatlar, olası bir İsrail-İran sıcak çatışmasının fitilini ateşlemek üzereyken, Tahran'ın yüzde 90 tehdidi "stratejik bir caydırıcılık" hamlesi olarak okunuyor.

UAEA’DAN ACİL UYARI: "URANYUM STOKU CİDDİ SEVİYEDE ARTIYOR"

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), 2026 yılının ilk yarısına ilişkin yayımladığı raporlarda, İran’ın yüzde 60 oranındaki uranyum stokunda devasa bir artış gözlendiğini belirtmişti. Ajans, bu durumun nükleer silah üretimi için gereken süreyi (breakout time) haftalara, hatta günlere indirdiğine dair uyarıda bulundu. UAEA, Tahran yönetimine denetçilere daha fazla erişim izni vermesi çağrısında bulunurken, İran tarafı ise dış baskılar sürdüğü müddetçe kısıtlamaların devam edeceğini bildiriyor. Yüzde 90 resti, diplomatik çözüm yollarının tıkanma noktasına geldiğinin en somut kanıtı olarak kabul ediliyor.

DÜNYA NÜKLEER BİR KRİZİN EŞİĞİNDE Mİ?

Dış basındaki analizlerde, İran'ın bu tehdidinin küresel petrol fiyatlarından bölgesel ittifaklara kadar her şeyi sarsabileceği belirtiliyor. Eğer İran Meclisi uranyum zenginleştirme oranını yüzde 90'a çıkarma kararını onaylarsa, bu durumun BM Güvenlik Konseyi’nin çok sert yaptırımlarını, hatta doğrudan askeri müdahaleleri tetikleyebileceği öngörülüyor. Ortadoğu'da nükleer bir silahlanma yarışının başlaması ihtimali, Suudi Arabistan ve bölgedeki diğer ülkelerin de savunma politikalarını gözden geçirmesine neden oluyor. Dünya, 12 Mayıs 2026 itibarıyla İran'dan gelecek resmi bir sonraki adımı nefesini tutarak bekliyor.